Melkgeiten en wachttijden: zo blijft je melk veilig

Waarom een wachttijd op melk?

Na een behandeling kunnen resten van het middel tijdelijk in de melk terechtkomen. De melkwachttijd is de periode waarin je die melk niet mag gebruiken voor consumptie of verwerking. Hij wordt per middel vastgesteld en staat op de bijsluiter. Hoe wachttijden in het algemeen werken lees je op de wachttijden-pagina; hier zoomen we in op wat er bij geiten speciaal is.

Geldt dit ook voor melk voor eigen gebruik?

Kort gezegd: behandel melk waarvoor een wachttijd loopt nooit als gewone melk, ook niet voor je eigen keuken of om kaas van te maken. De wachttijd bestaat omdat er residuen in de melk kunnen zitten; dat risico verdwijnt niet omdat de melk je eigen koelkast in gaat. Lever of verkoop je melk of zuivel, dan gelden er bovendien aanvullende eisen. Raadpleeg daarvoor de NVWA.

Het geiten-probleem: weinig geregistreerde middelen

Voor geiten zijn veel minder diergeneesmiddelen specifiek geregistreerd dan voor bijvoorbeeld runderen. In de praktijk betekent dit dat je dierenarts regelmatig een middel inzet dat voor een andere diersoort is geregistreerd. Dat mag onder voorwaarden, via de zogeheten cascaderegeling. Maar dan gelden er geen standaard-wachttijden van de bijsluiter. De dierenarts stelt in dat geval de wachttermijn vast op basis van wettelijke minima: EU-verordening 2019/6 (artikel 115) schrijft minimaal 28 dagen voor vlees en minimaal 7 dagen voor melk voor als het middel niet voor voedselproducerende dieren is geregistreerd. Is het middel wel voor een andere voedselproducerende diersoort geregistreerd, dan geldt 1,5 keer de langste bekende toegelaten wachttijd, als die hoger uitvalt. De dierenarts bepaalt dus niet vrijelijk een termijn, maar werkt binnen deze wettelijke kaders.

Voor jou als houder betekent dit: schrijf bij elke behandeling expliciet op welke wachttijd de dierenarts heeft vastgesteld. Ga niet zelf de bijsluiter van een runder-middel toepassen op je geit.

Twee klokken per geit

Net als bij andere melkgevende dieren lopen er bij een behandelde melkgeit twee wachttijden: één voor de melk en één voor het vlees. Die kunnen flink verschillen. Melk je meerdere geiten, dan wordt het al snel puzzelen: welke geit is wanneer behandeld, met wat, en vanaf welke dag mag haar melk weer bij de rest? Eén vergissing en een hele kaasmakerij-batch is verloren, of erger: er komt melk met residuen bij een afnemer terecht.

Praktisch stappenplan

1. Vraag bij elke behandeling expliciet naar de melkwachttijd, zeker bij cascadegebruik, waar de dierenarts de termijn bepaalt.
2. Noteer direct: middel, geit, datum, dosering en de einddatum van de melk- én vleeswachttijd. Dit hoort ook in je verplichte logboek.
3. Merk de behandelde geit zichtbaar (bijvoorbeeld met een beenband of merkspray), zodat ook een invaller weet welke melk apart moet.
4. Melk behandelde geiten als laatste en vang hun melk apart op, zodat vergissingen bij het melken zelf al worden voorkomen.
5. Check de einddatum vóór je de melk weer meeneemt, niet uit je hoofd, maar in je administratie.

Veelgemaakte fouten

• De bijsluiter-wachttijd gebruiken bij cascadegebruik. Bij off-label inzet geldt de termijn die de dierenarts vaststelt.
• Alleen de vleeswachttijd noteren en de melkklok vergeten, terwijl die bij melkgeiten juist het eerst knelt.
• Melk van een behandelde geit "voor eigen gebruik" toch verwerken. De wachttijd geldt voor alle consumptie.
• Registreren uitstellen tot de avond. Na een drukke melkbeurt weet niemand meer precies welke geit wat kreeg.