In het paardenpaspoort staat een sectie die weinig eigenaren bewust invullen, maar die grote gevolgen heeft: de vermelding dat een paard is uitgesloten van de slacht voor menselijke consumptie. Wat die vermelding precies betekent, wie haar vastlegt, of ze teruggedraaid kan worden en wat de gevolgen zijn voor medicatie: dat lees je hier.
Redactie DokterVeld
Samengesteld op basis van RVO, NVWA en de EU-diergeneesmiddelenwet
Wat staat er in het paspoort?
Elk paardenpaspoort bevat een sectie, deel II, voor de medicatiestatus van het paard. Daarin kan worden vastgelegd of een paard is uitgesloten van de slacht voor menselijke consumptie. Zolang die vermelding er niet staat, geldt het paard wettelijk als een voedselproducerend dier.
Dat klinkt misschien vreemd voor een rijpaard of een huisdier, maar het is de wettelijke standaardpositie in de EU. De categorie "voedselproducerend dier" bepaalt welke medicijnen zijn toegestaan én of je een medicijnlogboek moet bijhouden.
Wie legt de uitsluiting vast?
Vroeger kon een eigenaar zelf vragen om een paard administratief uit te sluiten van de slacht. Dat is veranderd. Sinds de inwerkingtreding van EU-verordening 2021/963 (van kracht in Nederland per 21 april 2021, nieuw paspoortmodel per 28 januari 2022) is het niet langer toegestaan dat een houder op eigen verzoek een paard laat uitsluiten.
Uitsluiting is nu nog alleen mogelijk op twee gronden:
- Medische reden: als een dierenarts een middel toedient of voorschrijft dat een permanent consumptieverbod veroorzaakt (zoals bepaalde stoffen die niet zijn goedgekeurd voor gebruik bij slachtdieren).
- Te laat aangevraagd of duplicaat paspoort: in specifieke administratieve situaties kan een paard om die reden worden uitgesloten.
In de praktijk is het dus de dierenarts die de uitsluiting vastlegt, doorgaans op het moment dat een middel wordt voorgeschreven of toegediend waarvoor dat verplicht is.
Is de uitsluiting onomkeerbaar?
Ja. Zodra in het paspoort is vastgelegd dat een paard is uitgesloten van de slacht voor menselijke consumptie, is dat onomkeerbaar. Het paard kan daarna nooit meer legaal geslacht worden voor de voedselketen, ongeacht wie later eigenaar wordt.
Dat is een bewuste keuze in de regelgeving: de voedselveiligheidsstatus van een paard moet altijd te herleiden zijn, ook na eigendomsoverdracht.
Gevolgen voor medicatie
Of een paard al dan niet is uitgesloten van de slacht heeft directe gevolgen voor welke medicijnen de dierenarts mag voorschrijven:
- Bij een niet-uitgesloten paard mag de dierenarts alleen middelen inzetten die zijn goedgekeurd voor gebruik bij voedselproducerende dieren, of middelen die via de zogenoemde cascade zijn toegestaan, met bijbehorende wachttijden.
- Bij een uitgesloten paard heeft de dierenarts meer ruimte. Middelen die bij slachtpaarden verboden zijn, zoals fenylbutazon (een veelgebruikt ontstekingsremmer bij paarden), mogen dan wel worden ingezet.
De zes-maanden-vermelding in het paspoort
Naast de definitieve uitsluiting bestaat er een aparte categorie: de zes-maanden-vermelding. Bij bepaalde middelen op de zogenoemde "positieve lijst" (vastgelegd in EU-uitvoeringsverordening 2025/901, van toepassing vanaf 21 mei 2025, ter vervanging van 1950/2006), zoals sommige oogzalven, specifieke pijnstillers of anesthetica, is de dierenarts verplicht een wachttijd van zes maanden in het paspoort te noteren. Gedurende die zes maanden mag het paard niet geslacht worden.
Dit is een tijdelijke maatregel, geen definitieve uitsluiting. Daarna geldt het paard weer als slachtbaar, tenzij later opnieuw zo'n middel wordt gebruikt.
Afwegingen voor de eigenaar
Voor de meeste hobby-eigenaren verandert er in de praktijk weinig: een paard dat je jaren rijdt en als huisdier beschouwt, zal zelden naar de slacht gaan. Maar het is goed om te weten dat de status van je paard in het paspoort invloed heeft op de behandelmogelijkheden bij de dierenarts.
Wil je weten wat de status van jouw paard is? Kijk in deel II van het paspoort. Staat daar niets? Dan geldt je paard wettelijk als voedselproducerend dier. Twijfel je, of wil je weten wat de gevolgen zijn voor een specifieke behandeling? Bespreek dat met je dierenarts.
Vastleggen in je dossier
Ongeacht de status van je paard is het verstandig om de medicatiestatus en alle behandelingen centraal bij te houden. Bij verkoop of stalwissel is een volledig dossier waardevol, voor de nieuwe eigenaar én voor de volgende dierenarts. Hoe dat werkt met de koppeling tussen paspoort en medicatieregistratie, lees je op de bijbehorende pagina.