I&R voor schapen: oormerken, meldingen en termijnen

Waarom is I&R verplicht?

De overheid wil bij een uitbraak van een dierziekte snel kunnen traceren welke dieren waar zijn geweest en met welke andere dieren ze in contact zijn gekomen. Het I&R-systeem van RVO is daarvoor het instrument: alle registraties van schapen in Nederland komen hier samen. Jij als houder bent verantwoordelijk voor de volledigheid en tijdigheid van jouw meldingen.

Twee identificatiemiddelen, waarvan één elektronisch

Elk schaap in Nederland moet twee goedgekeurde identificatiemiddelen hebben. Minstens één daarvan moet elektronisch zijn: dat is het zogenoemde EID (Electronic Identification Device).

Toegestane vormen van elektronische identificatie zijn:

• Elektronisch oormerk (groen van kleur bij schapen en geiten).
• Pensbolus (een elektronische chip die in de pens verblijft; grijs van kleur op je stallijst).

Het tweede identificatiemiddel mag een gewoon (visueel leesbaar) oormerk zijn. Beide middelen moeten van een goedgekeurde leverancier komen en het officiële registratienummer van het dier tonen. Gebruik nooit zelfgemaakte of niet-goedgekeurde merken.

Wanneer moeten lammeren gemerkt zijn?

Voor lammeren geldt: uiterlijk binnen 6 maanden na geboorte moeten ze voorzien zijn van beide identificatiemiddelen.

Er geldt echter één harde uitzondering: een dier dat de locatie verlaat voordat de 6 maanden zijn verstreken, moet al voor vertrek gemerkt zijn. Laat je een lam eerder dan 6 maanden verkopen of verplaatsen, dan moet het oormerk er dus al in zitten, ook als je er nog weken de tijd voor had gehad.

Meldtermijnen: wat, wanneer en hoe

Alle mutaties in je schaapskoppel meld je via Mijn RVO (mijn.rvo.nl) in het I&R-systeem. Voor aanvoer, afvoer en sterfte geldt: de dag van de gebeurtenis telt als dag nul en je hebt tot en met de zevende kalenderdag om te melden. Voor geboorte geldt een andere termijn: bij schapen heb je 6 maanden na de geboorte om te melden, tenzij het lam eerder de locatie verlaat, in dat geval moet je vóór vertrek melden.

• Geboorte: meld binnen 6 maanden na de geboorte (tenzij het lam eerder de locatie verlaat, dan vóór vertrek).
• Aanvoer (aankoop of verplaatsing naar jouw locatie): meld binnen 7 kalenderdagen na aankomst.
• Afvoer (verkoop, slacht, verplaatsing elders): meld binnen 7 kalenderdagen na vertrek.
• Sterfte: meld binnen 7 kalenderdagen na het overlijden.

Te laat melden kan. Je kunt zelf tot 112 dagen na de gebeurtenis een melding invoeren, maar RVO kan dan kosten in rekening brengen voor de vertraagde melding.

Je stallijst actueel houden

Naast de meldingen in het digitale systeem ben je verplicht een actuele stallijst bij te houden: een overzicht van alle dieren die op je locatie aanwezig zijn, met hun identificatienummers. Bij een NVWA-inspectie moet deze lijst kloppen met de dieren in de stal en met de gegevens in het I&R-systeem.

Houd de stallijst dagelijks bij als je regelmatig dieren aan- of afvoert. Fouten in de stallijst zijn een van de meest voorkomende bevindingen bij controles.

Oormerk verloren: wat nu?

Raakt een dier een oormerk kwijt, dan bestel je zo snel mogelijk een vervangend oormerk bij een goedgekeurde leverancier. Vervangingsoormerken zijn herkenbaar aan een speciale aanduiding. Noteer in je administratie dat het een vervanging betreft en op welke datum je het nieuwe merk hebt aangebracht. Let op het volgende: een vervangend merk met hetzelfde nummer hoeft niet gemeld te worden in het I&R-systeem. Alleen als het vervangende merk een ander nummer krijgt (herbemerking), meld je dit wel in het I&R-systeem.

Hoe een EID-reader je werk versnelt

Een EID-reader (ook wel RFID-lezer genoemd) leest het elektronische oormerk of de pensbolus van een schaap uit zonder dat je het nummer handmatig hoeft over te typen. Dat bespaart tijd, voorkomt typouten en maakt het mogelijk om snel een grote koppel te inventariseren.

Met de DokterVeld-app koppel je een gescand oormerk direct aan het juiste dierrecord. Zo zie je in één oogopslag de behandelingshistorie, het gewicht en eventuele lopende wachttijden van het dier dat je net gescand hebt.

Let op: de DokterVeld-app vervangt niet de verplichte melding in het I&R-systeem van RVO. Die doe je nog altijd zelf via Mijn RVO. Een directe koppeling met het RVO-systeem is in ontwikkeling.

Wil je weten welke identificatieplichter verplichtingen er verder nog bij het houden van schapen komen kijken? Begin dan bij het aanvragen van een UBN: dat is stap één.